Geleneksel Şekercilerde lokum, akide şekeri, badem ezmesi, şerbet şekeri, helva çeşitleri, şerbetler olurdu. Osmanlı’ya kakao girdikten sonra geleneksel şekerler yanı sıra kakaolu ve çikolatalı şekerler de yapmışlar. Kâğıtlı çikolata pahalı olması nedeniyle, kâğıtlı şeker bilhassa kâğıtlı karamele macunsu haliyle sevilirdi. İçinden niyet çıkardı, falımda ne çıkmış diye merakla okunurdu.
Nikâh şekerlerinde, mevlit şekerleri külahlarında çıkan badem şekerleri, peynir şekeri, Üzerinde kabartma fil resmi olan Hindistan Cevizi şekerleri, şekercilerde ve bilhassa ada vapurunda satılan, deniz tutmasına iyi geldiğine inanılan minik nane şekeri torbaları yaygındı. Sokaklarda uzun yıllar satılan şeker içerikli ürünler çocukların gözdesiydi. Ve tabi ki şeker bayramı kültürünün temel gıdası şeker çeşitleri ….
SOKAK ŞEKERLERİ :
Macun :
Macuncu yolu gözlenen biriydi. Ayaklı sehpayı açıp, üzerine macun tepsini koyduktan sonra cam külahı kaldırışıyla beraber tornavidayla çubuklara macun dolayışı, ortada kesik duran yarım limona macunu gezdirip sapından tutarak uzatışı heyecan ve mutluluktu.
Horoz Şekeri :
Tarçınlı kırmızı renkli, düdüklü horoz şekerlerinin yanı sıra, elinde tahta bir çekmece ile mahalle mahalle dolaşan nane, limon şeker satıcıları vardı.
Elma Şekeri :
Sadece macun mu değil tabi, cam gibi kristalize olmuş, kırmızı gıda boyalı ağdalı şekere batırılmış elma şekerlerini yere düşürmeden yemek hüner isterdi de bitiminde dudakların ruj sürmüş gibi kıpkırmızı olmasına kimse aldırış etmezdi.
BAKKAL / PASTANE ŞEKERLERİ :
Düdüklü Şeker :
ince uzun şekilli, genellikle kırmızı, sarı, yeşil renklerde, pek öyle matah bir ses çıkarmayan kifayeti yedikçe azalan bir şekerdi bu. düdüğün tükürükle imtihanına tanık olurdunuz
Emzik Şeker :
Bebek emziği şeklinde, emilen yerinde şeker olan, şekeri emdikten sonra ucunu kopartınca yerde dik durabilen bir şeker çeşidi idi.
Lolipop :
Kelime “lolly” (dil) ve “pop” (vurma, şaplatma) köklerinden geliyor. Lolipop; genelde bir çubuğa bağlı yuvarlak sert şekere verilen addır. Genelde yalanmak veya emilmek için tercih edilen şekerli gıdalardır. Birçok farklı tada ve şekle sahiptirler.
Baston Şekeri :
Baston şeklindeki bir şeker çubuğudur . Geleneksel olarak kırmızı
çizgili beyazdır ayrıca çeşitli tatlarda ve renklerde olur.
Akide Şekeri :
Küçük çocukların büyük mutluluklarıydı akide şekeri yolu gözlenenin kucağındaki kese kağıdının içinde. fındıklı olursa daha bir makbuldü, kıpkırmızı bir lezzetti damaklarda.
Akide şekeri dilinizin üstünde yavaş yavaş erirken ağzınıza aldığınız bir yudum çayın sıcaklığıyla içindeki fındığa daha hızlı ulaşırsınız. Önce dışı erir ve sona fındık kalır; güzel son
Hindistan Cevizli Akide Şekeri :
Hindistan cevizi şekeri, hindistan cevizi içerisinde bulunan demir, çinko, kalsiyum ve potasyum gibi birçok besin maddesini korur. Bu besinler vücudu çeşitli şekillerde destekleyebilir. Hindistan cevizi şekeri ayrıca, daha düşük kan şekeri artışı riskiyle bağlantılı olan çözünür lif inülini içerir.
Kaynana Şekeri :
Karamelli şekerlerdi. herhangi bir kabı falan olmazdı. kocaman bir kavanoza elimizi daldırıp alırdık. şimdiki gibi şeker yemek için ramazan bayramını beklemek zorunda olmadığımız zamanlardı.
Kaynana şekeri denmesinin sebebi de : Gelin sehpa üzerine büyük kasede bu şekerleri koyarmis kaynanası geldiğinde… Kaynana çok eleştirip, iş öğretmeye kalktığında hemen ikram edermiş arka arkaya. Kaynana bu lezzeti yerken konuşamaz, gelin hanım kafa dinlermiş.
Badem Şekeri :
Badem şekeri kuru bademin şekerle kaplanmak suretiyle yapılan geleneksel şekerleme.
Nane Şekeri :
Nane veya nefes nanesi , genellikle yemek sonrası veya iş ve sosyal etkileşimlerden önce nefes kokusunu iyileştirmek için tüketilen bir şekerdir. Şehirler arası otobüslere binmeden evvel terminal civarında bulunup aldığımız küçük paketler hatıralarımızda yer etmiştir.
Loğusa Şekeri :
Şekercilerde satılan ve lohusa hanımların sütlerini artırmak için içilen kırmızı renkli tarçın lezzetinde kalıp şekerler de vardı. Bu şekerler kırılıp kaynatılarak loğusa şerbeti yapılır, doğum yapmış annelerin yanı sıra eve ziyarete gelen misafirlere de soğuk olarak ikram edilirdi.
MİSS BON BON ŞEKERİ :
Kent’in ürettiği bonbon markası. bunların hem meyvalıları, (3 aromalı … limon, portakal ve vişne. her pakette nedense hep kırmızılar fazlaydı. ) hem de sütlüsü olurdu. Şöyle bir de cıngılı vardı:
miss miss bonbon şekeri
sütlü naneli meyveli
kristal şeffaf taneli
miss..bonbon..şekeri.
Mintips :
60’lı yılların ikinci yarısında Nestle tarafından frutips, Mintips adıyla torbalar içinde şekerler piyasaya sürüldü. Adından da anlaşılacağı üzere Frutips portakal, ağaççileği, ananas, limon çeşitlerinde meyveli olup, Mintips ferahlatıcı karemela kıvamında çiğnenebilen mentollü bir şeker türüydü.
HELVA ÇEŞİTLERİ :
Pamuk Helva :
Pamuk helva yapılışı itibariyle bir tür şölen gibiydi.
Seyyar şekerci ayak pedalıyla dönen sıcak tabla üzerinde lif lif olan ve çubuğa sarılan pembe bazen sarı renkli pamuk şeker buruna, yanağa, zaman zaman saça yapışsa da büyük keyifle yenirdi.
Kağıt Helva :
kağıt helvacı yolu beklenen veya okul çıkışlarında mutlaka uğranılan satıcılardı. Kâğıt helva, iki katlı, arasında çeşidine göre karamel, yoğunlaştırılmış süt, çikolata, hindistan cevizi, koz, çilek vb konulmuş tatlıdır.
Koz Helva :
Altı üstü ince kağıt helvayla (gofret tabakasıyla) kaplanmış, sakız (ağda) kıvamında, içi cevizli yada fıstıklı helvadır.
Susamlı Helva :
Susam helvası, susam, bal, iç badem ile yapılan bir çeşit helvadır. Susamlar ve badem içi önce kavrulur. Bal tencerede iyice kaynatılır. Kavrulmuş susam ve iç bademin içine iyice kaynayan bal dökülür. Merdane ile bu karışım açılır. Dilimlenerek servis edilir.
PİŞMANİYE :
Anadolu’da beyaz şeker, buğday unu, tereyağı, bitkisel margarin ile yapılan geleneksel bir tatlı türüdür. Anadolu’nun hemen her yöresinde bulunmakla beraber Kocaeli ilinde yapılan şekli ün kazanmıştır;
ÇEKME HELVA (SARAY HELVASI) :
Kastamonu’ya ait çekme helvası saray helvası olarak da bilinir. Mermer tezgahlarda soğutulan helvanın makinede ovalandıktan sonra bir ton basınçlı prese verildiği, burada sıkıştırıp küp şekline geldikten sonra kutulara yerleştirilir.
KÜREK HELVA :
Kürek helva, geleneksel helva tariflerinden ilham alınarak hazırlanan ve Hafif kıtır yapısı ve yoğun aroması ile özellikle özel günlerde sofralara eşlik eden bir helva çeşididir.
TAHİN HELVASI :
Helva, Türkiye’de, Balkan ülkelerinde ve pek çok Orta Doğu ülkesinde yaygın bir tatlı. Temel malzemeleri un ya da irmik, yağ, şeker, süt, kaymaktır. Sade, Çikolatalı ve Fıstıklı gibi çeşitleri olur
YAZ HELVASI :
Yaz helvasının yapımı tahin helvasının yapımına çok benzese de tahin helvasına göre biraz daha farklı bir helva çeşididir. Yaz helvasında çöven bulunmaz. Bunun yanı sıra, yaz helvasında kakao ve bolca ceviz bulunmaktadır.
LOKUM ÇEŞİTLERİ :
SADE LOKUM :
Her lokum çeşidinin kendine özgü bir aroması ve dokusu vardır. Ayrıca, lokumun doğal malzemelerle üretilmesi, sağlıklı bir tatlı alternatifi olarak görülmesini sağlamıştır. Şeker, nişasta, doğal aromalar ve kuruyemişler kullanılarak yapılan bu tatlı, damaklarda unutulmaz bir lezzet bırakmaktadır.
LOKUM ÇEŞİTLERİ :
Lokum, farklı malzemelerle zenginleştirilmiş ve çeşitlendirilmiş bir tatlıdır. Klasik sade lokumun yanı sıra, cevizli, fıstıklı, fındıklı, güllü ve narlı gibi birçok farklı lokum çeşidi bulunmaktadır.
ÇİFTE KAVRULMUŞ LOKUM :
Çifte kavrulmuş lokum, özel bir yöntemle iki kez kavrularak elde edilen, daha yoğun bir aromaya sahip bir lokum çeşididir.
CEZERYE :
Cezerye veya cezeriye, özellikle Mersin ve Adana bölgesinde yaygın tatlı türü. Osmanlı mutfağında yer alır. Havuç, toz şeker, ceviz ve hindistan cevizinden yapılır. Adını, Arapçada havuç anlamına gelen Cezer kelimesinden alır.
MEVLİT ŞEKERİ :
Gelenekselleşmiş mevlit törenlerinde ikram edilir. Doğumda, sünnette, evlilikte, taziyede… Sade beyaz bir külahta ya da parıltılı şık küçük bir kutuda…Nane şekeri, akide şekeri,badem şekeri ve Lokum gibi çeşitler bu külahın veya kutunun içinde bulunur.