Toplumsal olay, otoriteye, mülkiyete ya da insanlara karşı şiddetli bir toplumsal rahatsızlıktan kaynaklanan bir grup tarafından karakterize edilen sivil itaatsizlik biçimidir. Olaylar genellikle ayaklanma, vandalizm ve kamusal veya özel mülkiyet tahribatını içerir. Olaylarda hangi tarafın haklı olduğunu gösteren de zaman ve o olay olduktan sonra bundan kimlerin faydalandığının belirginleşmesidir. Tarih sırasına göre ülkemizde yaşanan olayları hatırlayacak olursak;
6. Filoyu Protesto :
1968- 8 Nisan Orta doğu Teknik Üniversitesi’nde öğrenciler rektörlük binasını işgal etti. 1968- 12 Haziran da İstanbul Üniversitesi, Deniz Gezmiş önderliğinde öğrenciler tarafından işgal edildi. 1968- 17 Temmuz da Üniversite öğrencileri A.B.D nin 6. Filo askerlerini denize attı; Polis İ.T.Ü Yurdu’nu bastı, 53 öğrenci yaralandı. 1969- 16 Şubat da 6. Filo’nun İstanbul’a demirlemesini protesto için “emperyalizme ve sömürüye “karşı bir miting düzenlendi. Sağcı militanlar yürüyüşe “Müslüman Türkiye” sloganlarıyla saldırdı; 2 kişi öldürüldü, 200 kişi yaralandı. Bu olay tarihe “Kanlı Pazar” diye geçti. 1970- 13 Nisan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesini basan 12 silahlı sağ görüşlü, asteğmen doktor Necdet Güçlü‘yü öldürdü. 1970- 4 Haziran da Manisa’da aşırı sağcılar mini etekli kızlarla uzun saçlı ve favorili erkeklere saldırdı. 1970- 15 Ekim de İstanbul’da kolera salgını olduğu açıklandı. 1971- 5 Mart da Amerikalı 4 asker Ankara’da THKO militanlarınca kaçırıldı. Bir gün sonra Amerikalıları kaçıranların ODTÜ’de saklandıkları duyulunca baskın yapıldı. Erdal Şener adlı öğrenci ölürken 32 kişi de yaralandı. 1971- 16 Mart da THKO liderlerinden Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan Sivas’a bağlı Gemerek’te girdikleri çatışma sonunda yakalandılar. 1971-17 Mayıs da Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi THKP-C üyesi Mahir Çayan, Ulaş Bardakçı, Hüseyin Cevahir tarafından İsrail’in İstanbul Başkonsolosu Efraim Elrom’u kaçırdı. 1972- 6 Mayıs da Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan, Ankara Merkez Kapalı Cezaevi’nde idam edildi.
1971- 23 Mayıs da İstanbul’da sokağa çıkma yasağı kondu. 25 bin asker ve polis kentte arama yaptı. 1975- 28 Nisan da CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit, Erzincan’da taşlı ve silahlı saldırıya uğradı. 1975- 13 Mayıs da Başbakan Süleyman Demirel, Vural Önsel adlı bir kişinin saldırısına uğradı. Demirel’in burun kemiği kırıldı. 1976- 27 Temmuz da ABD’de bulunan CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit’e, Astoria Oteli’nde konuşurken, Kıbrıslı Rum Staviros Skopetrides tarafından suikast girişiminde bulunuldu. 1977- 27 Aralık da İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi yakıldı, Ankara’da Hacettepe Üniversitesi bir yıl süreyle kapatıldı. 1978- 9 Ocak Bir günde 14 yer bombalandı. İstanbul’da 5, Ankara’da 7, Trabzon ve Afşin‘de de birer yere atılan bombalar hasara yol açtı. 1978- 9 Mayıs Ülkücüler, Yıldız Teknik Üniversitesi’nde dersten çıkan öğrencilerin üzerine ateş açtı: 3 kişi öldü, 12 kişi yaralandı. 1978- 5 Ağustos Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği, TÖB-DER, 5 yılda 37 öğretmenin öldürüldüğünü açıkladı. 1978- 9 Ekim Ankara Bahçelievler’de 7 TİP’li genç katledildi.
Kayserispor – Sivasspor maçı :
1967- 17 Eylül de Kayseri’de yapılan Kayserispor – Sivasspor futbol maçında çıkan olaylarda 40 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı.
Malatya Olayı :
1978- 17 Nisan Malatya Belediye Başkanı Hamit Fendoğlu ve üç yakını, postayla gönderilen bombalı paketin patlaması sonucu öldü. Olaydan sonra 700 işyeri tahrip edildi, CHP İl Merkezi yakıldı.
Taksim 1 Mayıs Olayı :
1 Mayıs 1977İstanbul, Taksim Meydanı, 1 Mayıs İşçi Bayramı kutlamaları sırasında çıkan olaylarda 36 kişi hayatını kaybetti.
Maraş Katliamı :
1978- 19 Aralık ile 26 Aralık tarihleri arasında Kahramanmaraş’ta meydana gelen Alevilere yönelik katliam. Resmi rakamlara göre yedi gün süren olaylar sırasında 120 insan öldürüldü. Alevilere ait 200’ün üzerinde ev yakıldı, 100’e yakın işyeri tahrip edildi.
Tariş Direnişi :
1980- Ocak-Şubat tarihleri arasında İzmir ‘de gerçekleşen işçi direnişi ve ardından meydana gelen gösterilerdir. İşçilerin protesto gösterileri, çevresindeki diğer fabrikaları ve işçi mahallelerini de etkisi altına alarak kısa sürede büyümüştür. Çıkan olaylarda yaklaşık 50 işçi yaralanmış ve 600 işçi de gözaltına alınmıştır. Hemen ardından, eylemlere karıştığı iddiasıyla 3000 işçi işten çıkarıldı.
Çorum Katliamı :
1980- 28 Mayıs ve devamında Temmuz ayında meydana gelen, siyasi ve dini temelli olarak ortaya çıkan kanlı olaylarda, Ülkücülerin, Alevi mahallesi olarak bilinen Milönü Mahallesi’ne saldırması üzerine, çoğu Alevi olmak üzere resmî kaynaklarca 57 yurttaşın ölümü ve yüzlercesinin yaralanması ile sonuçlandı.
Diğer :
1980- 14 Ekim Diyarbakır’a kaçırılan Türk Hava Yollarına ait Diyarbakır uçağına operasyon düzenlendi. Kökten dinci oldukları öne sürülen 4 hava korsanı yakalandı. Operasyon sırasında bir yolcu öldü.
1981- 24 Mayıs THY’nın “Haliç” uçağı 4 kişi tarafından Bulgaristan’a kaçırıldı. Uçağı kaçıranlar 112 yolcudan kadın ve çocukları serbest bıraktı. Bir gün sonra uçağı kaçıranlar yolcular ve Bulgar yetkililer tarafından etkisiz hale getirildi, rehineler kurtarıldı. 1984- 15 Mayıs da 1.256 aydın, “Türkiye’deki demokratik düzene ilişkin gözlem ve istekler” başlıklı dilekçeyi C.başkanı Kenan Evren’e verdi. Aydınlar Dilekçesi olarak bilinen girişime karşı dava açıldı.
Türban eylemleri :
1987- 15 Ocak Türban eylemleri yayılıyor; Erzurum İlahiyat Fakültesi öğrencileri, dekanlığı işgal etti; Konya’da 122 öğrenci sınavları boykot etti; Bursa’da öğrenciler protesto telgrafı çekti.. 1988- 2 Kasım da Erzurum, Atatürk Üniversitesi’nde derse alınmayan baş örtülü kız öğrenciler ölüm orucuna başladı.
Zonguldak Yürüyüşü :
1991- 3 Ocak Türkiye genelinde yüzbinlerce işçi 1 günlük işe gitmeme eylemi yaptı. DGM eylem hakkında soruşturma başlattı. 1991- 4 Ocak Grevdeki yaklaşık 70 bin maden işçisi Zonguldak’tan Ankara’ya yürüyüşe geçti
Sivas-Madımak oteli Katliamı :
1993- 2 Temmuz Sivas’ta Pir Sultan Abdal Şenlikleri’ne katılan sanatçıların kaldığı Madımak Oteli dinci gruplarca kundaklandı. Asım Bezirci, Hasret Gültekin, Muhlis Akarsu, Nesimi Çimen, Metin Altıok ve Behçet Aysan gibi şair, yazar ve sanatçılarla birlikte 37 kişi yaşamını yitirdi, 43 kişi yaralandı. Aziz Nesin itfaiye merdiveniyle kurtarılabildi.
The Marmara Oteli Bombalanması :
1994- 30 Aralık Taksim’de The Marmara Oteli’nin girişindeki Cafe Marmara’da bomba patladı; Sinema eleştirmeni Cüneyt Cebenoyan’ın ablası arkeolog Yasemin Cebenoyan öldü; yazar, sinema eleştirmeni Onat Kutlar ağır yaralandı ancak o da 11 Ocak 1995’te yaşamını yitirdi.
Gazi Mahallesi olayları :
1995- 12 Mart tarihinde Gazi Mahallesi’nde bulunan Alevilerin çoğunlukta olduğu bir kahvehaneye durdukları bir taksi şoförünü öldürerek aynı taksiyle kahvehanedeki sivillere yönelik kimliği belirsiz kişilerce gerçekleştirilen silahlı provokatif saldırı sonucu başlayan ve şehrin diğer bölgelerine yayılan olaylar. 15 Mart 1995’e dek kent geneline yayılan olaylar sonucunda 22 kişi hayatını kaybetmiş, yüzlerce kişi yaralanmış ve tutuklanmıştır.
Ulucanlar İsyanı :
1999- 26 Eylül de Ankara Ulucanlar Cezaevi’nde sol örgüt üyelerinin bulunduğu koğuşlarda jandarmanın arama yapmak istemesiyle çıkan olaylarda 10 hükümlü ve tutuklu yaşamını yitirdi, 5’i asker 24 kişi yaralandı.
Cumhuriyet Mitingleri :
2007- 29 Nisan da İstanbul’da, Çağlayan Mitingi düzenlendi